: FİSKOBİRLİK YENİDEN

(Hakimiyet Gazetesi'nin resmi internet sitesidir)

FİSKOBİRLİK YENİDEN

CHP İlçe Başkanı Yaşar Balcı’nın fındık üreticisinin önünün açılması için devletin Fiskobirlik’e destek vermesi gerektiği görüşünü ciddiye almakta yarar var.
   Cumhuriyetin ilk yıllarından 2005 yılına kadar bu kurum fındık piyasasını regüle eden bir rol oynadı.
   Daha sonraki yıllarda fındıkta belirleyici rol Toprak Mahsulleri Ofisi’ne geçti.Hükümet son kararname ile TMO’nun da fındık alımı yapmayacağını ortaya koydu koymasına ama piyasanın nasıl regule edileceği sorusu hala cevap bulmadı.
   Fiskobirlik üreticilerin üyesi olduğu bir kooperatif, TMO ise bir müdahale kurumudur. Başka bir deyişle Fiskobirlik üyelerinden fındık alarak satar ve varlığını bu şekilde sürdürür. TMO ise fındık fiyatlarının düştüğü dönemlerde piyasadan fazla ürünü çekerek daha iyi bir fiyat oluşumunu sağlar.
   TMO’nun kamu menfaati gözeterek dışarıdan yaptığı uygulamayı Fiskobirlik piyasanın içinde doğrudan yer alarak yapar.
   Tabii bunlar eskidendi…
   ***
   Birliğin piyasada rolünü yitirmesinin hikayesinde siyasetin izleri olduğunu hatırlamanın da büyük önemi var.
   Fiskobirlik’in düşüşü Milliyetçi çizgideki Yaşar Pamuk’un görevde olduğu günlerde başladı. Pamuk, karşısında AK Partili aday olmasına rağmen genel kurulda yetki almayı başarmıştı.
   O zamana kadar devlet Fiskobirlik’e ihtiyacı halinde kredi verir, birlik de bu parayla ürün bedellerini öderdi.
   Pamuk’un yönetimi hükümetten istediği desteği(200 Milyon Lira olarak hatırlıyorum) alamayınca film koptu. Fiskobirlik üretici karşısında prestij kaybetti, ertesi sene TMO devreye girdi. Daha ilk yıl TMO’nun destekleme alımında kullandığı bütçe, birliğe verilse sorunu çözecek olan miktarın altı katına ulaşınca, ortaya yeni bir çıkmaz girdi.
   O zamanlar sorunun kaynağının birlik yönetiminin muhalif siyasi görüşü olduğu kanaati yaygındı. Birlik yönetimi üreticiler ve hükümetten gelen baskıları taşıyamadı ve 2007 Aralık ayının başında yapılan olağanüstü genel kurulda daha önce AK Parti bünyesinde ilçe başkanlığı yapmış üyelerden Lütfü Bayraktar Yönetim Kurulu Başkanlığına seçildi.
   Üreticiler, iktidara yakın bir başkanın soruların çözülmesinde önemli bir rolü olacağını beklediler. (AK Parti Düzce Milletvekili Yaşar Yakış bile bunu dile getirmişti) Ancak öyle olmadı.
   2008 yılında fındık fiyatı açıklanmadan önce Başbakan Recep Tayyip Erdoğan ile bir görüşme yapan Lütfü Bayraktar bana telefonda, toplantıda fiyat üzerinde görüşüldüğünü, net bir rakam ortaya çıkmamakla birlikte hükümetin tatmin edici bir fiyat vereceğini düşündüğünü söylemişti.
   Açıklanan 4 lira fiyat üreticiyi hayal kırıklığına uğrattığı gibi, çoğu üretici fındığını serbest piyasada oluşan yaklaşık 3 liralık fiyattan satmak zorunda kalınca tablonun genel rengi daha da karardı.
   Bugüne işte böyle geldik
   ***
   Hükümetin açıkladığı destek paketinin nasıl bir mekanizmayla fiyat artışını sağlayacağı konusunu algılamakta güçlük çektiğimi itiraf etmem gerek. Bana sorarsanız böyle bir şeyi beklemek için insan oldukça saf olmalı.
   Üç sene üreticiye verilecek desteğin küçük bir bölümü ile Fiskobirlik’in yeniden alım yapabilmesi sağlanmış olsa, birliğin yapısal sorunlarının çözümü (ilk şart kooperatifin üzerinden siyasetin gölgesinin kalkmasıdır) ile birlikte fındık piyasasında oluşan boşluğun dolacağı aşikar görünüyor.
   Fındıkta milli bir politika izlenecekse yapılması gereken, “laissez faire-bırakınız yapsınlar”cı tüccarların ağırlıkta olduğu Ulusal Fındık Konseyi veya AB’nin belirlediği metodların uygulanması değil, üretici birliği olan Fiskobirlik’in yeniden güçlendirilmesidir.
   Yoksa fındık üreticisi desteğin sona ereceği üç yılın ardından bugünleri bile mumla arar hale gelecektir.

5.08.2009 10:44:53

Bu yazı 771 defa okunmuştur

Yazara ait tüm yazılar için tıklayınız