: ÖZGÜR BASIN

(Hakimiyet Gazetesi'nin resmi internet sitesidir)

ÖZGÜR BASIN

Millet olarak hamasete değer veririz. Her mesleğin mensubu, yaptığı işin ne kadar önemli ve kutsal olduğunu anlatmaya sıra geldiğinde birer hatip kesilir.
   Biz gazetecilik mesleğinin mensupları da zaman zaman toplumun diğer kesimlerini etkisi altına alan bu hamaset furyasından payımızı alabiliyoruz.
   “Halkın haber alma özgürlüğünün kutsallığı”, “Demokrasiyi denetleyenler”, “4. güç” gibi ifadeler, yaptığımız işin önemini başkalarının gözüne sokmak istediğimizin kanıtı gibi görünüyor.
   Oldum olası, ekmeğini kazandığı, eğer karşılığında para verilmese o alanda parmağını oynatmayacak kişilerin mesleğini yüceltmesinden hoşlanmayanlardanımdır. Bizi özgür kılacak olan şey hamasi nutuklarda söylenenler değil (genelde bu nutuklar tam tersi sonuçlara ulaşır), gerçeğin ta kendisi olacaktır diye düşünmüşümdür.
   O halde basın özgürlüğü neden önemlidir?
   Yönetimin geniş toplum katmanlarına yayılması, okuryazarlık oranı ve bilgiye ulaşımın yaygınlığıyla doğru orantılıdır. Demokrasi denilen yönetim biçiminde ise fikirlerin özgürce dile getirilmesi ve bunların kamuya aleni hale getirilmesi şarttır.
   Bunun açık kanıtı bir kendiliğindenlikte değil, tarihsel zorunlulukta aranmalıdır.
   İlkçağ tarihi de bunu kanıtlayan örneklerle dolu ama gelin o kadar geçmişe gitmeyelim.
   Ortaçağ Avrupa’sında okuryazar kesim monarklar ve derebeylerinden, belli bir ölçüde de ruhban sınıfından oluşurdu. Yönetim bunlar arasında bilgiye en iyi ulaşabilenin elinde olurdu. Monark ve çevresi bilgiye ulaşabildiği sürece gücü elinde bulundurur, bunun aksi durumda ise yerel derebeyleri güç kazanırdı. Ruhban sınıfı bilgiye daha rahat ulaşırsa, ulusların geleceğine yön verecek gücü de eline almış olurdu.
   1605 yılında biri (Abraham Verhoeven adında bir Hollandalı) daha sonra gazete adı verilecek bir iletişim aracını icat ederek düzenli olarak yayınlamaya başladı. Başlangıçta beyhude bir iş olarak algılanan bu icat, sonraki yüzyıllarda sosyal hareketlerin odak noktalarını oluşturdu.
   Gerek 1789 Fransız İhtilali, gerekse Amerikan Bağımsızlık Bildirgesi, gerekse de sosyalist enternasyonal gazetecilerin içinde bulunduğu oluşumlarla doğdu. Bu arada okuma yazma oranının yaygınlaşması, geniş halk kitlelerinin yönetime katılmasına, yani demokrasinin ortaya çıkmasına olanak verdi.
   Söylemek istediğim, özgür basının demokrasinin unsurlarından biri değil, onu üreten ana güç olduğudur.
   Yazılı basının ardından önce radyo, ardından televizyon ve internet ile iletişim olanakları yeni bir boyut kazandı. Haber alma araçlarının çeşitlenmesi demokrasinin işleyişinde de radikal bir dönüşüme neden oldu.
   Bunun örneğini şöyle açıklayalım…
   Diyelim ki içeriği de bir kamu yöneticisine eleştiri mahiyeti taşıyan bir haber yazdık ve internet sitemize attık. Avustralya’da yaşayan bir Ereğlili bunu anında okudu ve haberin altına kendi görüşünü belirten bir yorum yazdı. Yorumu siteye hemen eklendi ve haberde konu edilen kamu yöneticisi bunu hemen okudu. Eleştiriye konu olan tutumunda değişiklik konusunu gözden geçirmeye başladı.
   On beş dakika içinde dünyanın bir ucundan biri, Ereğli’de yaşanan bir olay ile ilgili yönetime katılmış oldu.
   Basın özgürlüğü, basın mensuplarının işini iyi yapması için değil, halkın doğru bilgiye anında ulaşması demokrasinin şartı olduğu için gereklidir.
   Peki ama basın özgürlüğü nedir ve kimler bu özgürlüğü nasıl kullanır? Yarın da buna cevap arayalım isterseniz…

23.07.2009 11:34:26

Bu yazı 712 defa okunmuştur

Yazara ait tüm yazılar için tıklayınız