Prof. Dr. Yücel ÜSTÜNDAĞ : Mide bakterisi - Helikobakter pilori: Önemi, teşhis ve tedavisi

(Hakimiyet Gazetesi'nin resmi internet sitesidir)

Mide bakterisi - Helikobakter pilori: Önemi, teşhis ve tedavisi

Yemeklerden sonra mide üstünde ağrı, açken midede kazınma, şişkinlik, tokluk hissi, sık acıkma, gece uykudan uyandıran ağrı, beraberinde bulantı ve kusma gibi belirtileriniz varsa bu yakınmalar mide ve ince barsakta ‘helikobakter pilori’nin neden olduğu gastrit ve ülserin varlığını gösterebilmektedir.

Helikobakter, midenin katmanları üzerinde yaşayan, en çok müzmin seyirli gastrit-mide iltihaplanması yapan bir bakteridir. Bu bakteri ile enfeksiyonu olanların beşte birinde ülser (%20) gelişmektedir. Aynı zamanda helikobakter, bazı bireylerde midede lenfoma (MALT denilen lenf kanseri: genelde iyi seyreder) ve kanser (mide kanseri: kötü sonuçlanabilir) gelişimi ile ilişkilendirilmiş bir mikroptur. Bu tablo yani helikobakter ilişkili mide kanseri ancak uzun süreli enfeksiyon varlığında midede atrofi (mide üst katmanının kaybolması), intestinal metaplazi (mide üst katmanının şeklinin /tipinin değişmesi) zemininde olmaktadır.

Helikobakter enfeksiyonu neden önemlidir?

Bunun en net yanıtı, toplumda bizim ülkemizde dahil olmak üzere bu enfeksiyonun yetişkinlerde %60 üzerinde varlığının olmasıdır. Yani 100 kişiden en az 60’ında bu bakterinin varlığı söz konusudur. Helikobakterin yakın temas ile enfekte bir kişiden diğerine geçişi veya içme suyu ilişkili bulaş olabildiği net olmakla beraber genel olarak kabul görmektedir. Yani helikobakterin bulaşının engellenmesi aşısı da olmadığından pek mümkün görünmemektedir. Ülkemizde milyonlarca insanda midede helikobakter enfeksiyonu olması, bu bakterinin potansiyel olarak neden olabileceği gastrit, ülser, lenfoma, menetrier hastalığı ve tartışmalı olmakla beraber kanser sorunları nedeniyle de ayrı bir önem taşıması oldukça dikkat çekicidir.

Bu bakterinin varlığının tespitini en kolay (endoskopi gerektirmeyen, kan veya gayta verme ihtiyacı olmadan) olarak ‘nefes testi ile yapmak’ mümkündür. Bu testlerden en iyisi de Karbon 13 –C13-üre nefes testidir. Mide koruyucu ve antibiyotik almayan bir kişide C13 üre nefes testi ile hemen 10-15 dakikada, sadece hastanın nefesini kullanarak yapabilmek mümkün olmaktadır. Bu bakteri tedavi verildikten sonra aynı şekilde mikrobun kaybolup, kaybolmadığını ortaya koyan en güvenilir test C13 üre nefes testidir. Özellikle ailesinde ülser, kronik gastrit, midede atrofi ve intestinal metaplazi ile mide lenfoma ve kanseri tanıları olan bireylerin, hastalarının helikobakter ile enfekte olup olmadıklarının bilmeleri önemlidir.

Mide biyopsilerinde atrofi ve intestinal metaplazi bulguları olan bireylerde helikobakter varlığının özellikle bu C13 üre nefes testi ile araştırılması tanısal güvenilirliğinin yüksek olması nedeniyle tercih edilebilir. Bu bulguları olan bireylerde, bizler 4 lü ilaç tedavisi ile %80’lerin üzerinde helikobakterin kaybolmasını sağlamaktayız. Bu olgularda tedavi sonrasında tedavi etkinliğinin değerlendirilmesinde, yine C13 üre nefes testinin ayrıca önem taşıdığını sizlere hatırlatmak isterim.

Aşağıda kliniğimizde mevcut bir C13 üre nefes test cihazını ve hasta içlerine nefesini üfledikten sonra, cihaza yerleştirilen nefes torbalarını görmektesiniz.

Mide barsak sağlığınıza özen göstermeniz, öğrendiğiniz bilgileri yakınlarınızla paylaşmanız ve günlerinizin sağlıklı geçmesi arzu ve dileklerimle…