: ALTI OK

(Hakimiyet Gazetesi'nin resmi internet sitesidir)

ALTI OK

Kurtuluş Savaşı’nın ardından, cumhuriyetin kuruluşunda kilit rol oynayan, cumhuriyet dönemi tarihimizin büyük bölümüne yön veren, Atatürk’ün “Cumhuriyetten sonra en büyük ikinci eserim” dediği CHP 86 yaşında…
   CHP’liler partilerini cumhuriyetin kuruluşundaki inanç ve ilkeleri yaşatmaya azmetmiş bir parti olarak algılarlar.
   Kendilerini Atatürk İlkeleri olarak da bilinen “altı ok” ikonu ile tanımlayan partililere rağmen, CHP karşıtları bu partinin kimliğini İkinci Dünya Savaşı yılları ve 1960 ihtilali ile tanımlarlar.
   Başlangıçta sadece dört ilke vardı.
   1927 yılında tanımlanan Cumhuriyetçilik, Halkçılık, Milliyetçilik ve Laiklik ilkelerine 1931 yılında partinin üçüncü kurultayında Devletçilik ve Devrimcilik ilkeleri eklendi. Altı okun simgelediği ilkeler 1937 yılında Anayasada da yerini buldu. Partinin 86 yıllık serüveninde en uzun süre değişmeden kalan 1931 yılından bu yana simge olarak kullanılan altı ok oldu.
   Geri kalanların büyük bölümü zamana göre değişik şekillere ve anlamlara büründü.
   Milli Şef dönemi ve arkasından gelen İsmet İnönü Genel Başkanlığında geçen yıllarda partinin çizgisi fazla değişmedi. 1946 yılında demokrasiye geçilmesi ile birlikte kan kaybeden, 1950 yılında iktidarı Demokrat Parti’ye kaptıran CHP’nin sabit bir çizgide uzun süre yol almasının nedeni İnönü’nün Altı Ok’un simgelediği ilkeleri üreten kadronun etkin elemanlarından biri olmasıdır.
    1972’de Bülent Ecevit’in Genel Başkanlığa seçilmesi ile “ortanın solu”nda olduğunu deklare eden parti sosyal demokrat bir kimliğe büründü. Soğuk savaş ortamının da etkisiyle milliyetçilik ilkesi daha önceki değerini bir miktar yitirirken, sol kavramı enternasyonalist bir çizgide ilerledi. O zamanlarda ulusalcılıkla solun bir araya gelmesi, su ile yağın karışması gibi bir şeydi.
   Devrimcilik ise devlet ve toplumun sürekli dönüşüm içinde olması anlayışını terk ederek, sosyal demokrasinin genel ilkeleri ile özdeşleştirildi.
   Yeni yetmeliğimizde yaşadığımız 12 Eylül 1980 darbesi o zamana kadar Amerikan modeli ile benzerlikler gösteren iki kutuplu siyaset eksenini darmadağın etti. Cumhuriyet Halk Partisi’nin seçimlere katılması Milli Güvenlik Kurulu tarafından yasaklanınca SODEP kuruldu. Bu parti de veto edilince Necdet Calp’ın Halkçı Partisi kuruldu. Seçimlerin ardından SODEP ile birleşen bu parti SHP adını aldı ve uzun süre bu şekilde varlığını sürdürdü.
   SHP döneminde de ulusalcılık partinin gözden düşmüş kavramları arasında yer aldı. Bu dönemde gözden düşmeye başlayan ikinci ilke de Özal Ekonomisi ve ANAP’ın siyasi başarısı dolayısıyla “devletçilik” oldu.
   Deniz Baykal’ın SHP’den ayrılması ile yeniden kurulan CHP, daha sonra yaşanan birleşmelerle merkez solun ana partisi haline geldi.
   Son dönemde enternasyonalizmin itibar kaybetmesi nedeniyle sol ulusalcı çizgiye dönüş yaptı. Ancak bunu yaparken, kimi zaman kendilerine “ikinci cumhuriyetçi” diyen bir kesim tarafından, seçkinci yaklaşımlar içine girdiği eleştirileri ile muhatap olarak “Halkçılık” ilkesi açısından sorgulandı.
   Parti var oluşu boyunca laiklik ilkesinin sarsılmaz savunucusu olurken, kimi zaman laiklik ile laikçiliğin aynı şey olmadığı eleştirilerine muhatap oldu.
   Ancak bu parti Cumhuriyet ve ilkelerini savunan insanların kalesi olma iddiasını hiçbir zaman terk etmedi ve Türk siyasetinin ana rotalarından biri olarak bugüne geldi.
   Kuruluşunun 86. yıldönümü uğurlu olsun

10.09.2009 09:55:06

Bu yazı 789 defa okunmuştur

Yazara ait tüm yazılar için tıklayınız